یکشنبه بیست و ششم اسفند 1386
اخراج گسترده کارگران در شب عيد-شهرام رفيع زاده
اخبار از اخراج گسترده کارگران در آخرين روزهاي سال از کارخانه ها حکايت دارد. تنها در استان قزوين بيش از 30 هزار کارگر بيکار شده و در چندين کارخانه بزرگ کارگران به دليل عدم دريافت ماه ها دستمزد، دست به اعتصاب زده اند.
در سال هاي اخير اخراج کارگران قرار دادي در روزهاي آخر سال به روالي از سوي کارفرمايان تبديل شده است. در همين زمينه سايت اينترنتي "دسترنج" نزديک به فعالان کارگري از اخراج گسترده کارگران درچندين کارخانه خبر داده است.
عيد علي کريمي فعال کارگري در قزوين از اخراج 30 هزار کارگر در اين شهر خبر داده و به اين سايت گفته: "بيش از 50 در صد از کارگران قراردادي استان قزوين بدون دريافت حقوق، سنوات، عيدي و پاداش با اتمام قرارداد کاري خود بيکار شدند تا در صورت تمايل کارفرمايان و مالکان واحدهاي توليدي در نيمه دوم فروردين ماه بکار گرفته شوند."
به گفته وي "نبود نظارت کافي از جانب وزارت کار باعث شده کارفرمايان با تنظيم قراردادهاي کوتاه مدت زمان اتمام قراردادها را طوري تنظيم کنند که کارگران مشمول مزاياي پايان سال و همچنين تعطيلات ايام نوروز نشوند".
به گفته اين فعال کارگري "کارفرمايان با انباشت ميليون ها تومان ثروت نا مشروع از حقوق ودسترنج کارگران فقر وگرسنگي را به خانوار کارگري هديه داده و با عدم تمديد قرار داد ها امنيت شغلي آنها را تباه کرده اند". کريمي هم چنين گفته: "انعقاد قراردادهاي 2 ماه و 6 ماهه با کارگران باعث شده تا خيل عظيم کارگران اين استان نتوانند در صورت اخراج از بيمه بيکاري استفاده کنند".
در غرب تهران که بيشترين کارخانه هاي صنعتي استان تهران در آن قرار دارد نيز بيش از 3 هزار کارگر اخراج شده اند. به گفته فعالان کارگري در اين منطقه "از مجموع 5 هزار كارگري كه بصورت قراردادي در كارخانه هاي غرب تهران شاغل هستند، قرار داد 60 درصد آنان در آستانه سال نو تمام شده است" به گفته اين فعالين علت اخراج اين کارگران "پرداخت نكردن مطالبات پايان سال" و "عدم اعطاي مرخصي نوروزي باحقوق" به کارگران است.
اخبار ساير شهرها نيز اخراج گسترده کارگران در آخرين روزهاي سال را تائيد مي کند. از جمله در بجنورد 380 کارگر فضاي سبز و خدمات شهرداري اين شهر به دليل اتمام قرار داد از کار بيکار شدند. اين کارگران با قرار دادهاي 3 ماه و 6 ماهه که براي گريز از لزوم بيمه کردن کارگران رواج يافته مشغول به کار بودند.
بيش از هزار کارگر فني معدن ذغال سنگ طبس نيز طي روزهاي اخير با پايان قرارداد کاري اخراج شدند. غلامرضا محمدي يکي از فعالان کارگري در طبس به سايت دسترنج گفته: "اين تعداد از کارگران قراردادي که بواسطه شرکت هاي پيمانکار در معدن ذغال سنگ مشغول بکار هستند طبق روال هر سال در روز هاي پاياني سال اخراج مي شوند" به گفته وي "هزار کارگر با امضا اجباري برگه تسويه حساب علاوه بر مزاياي پايان سال و مرخصي هاي ايام نوروز از حقوق يک ماه کاري خود نيز محروم شدند".
قراردادهاي موقت از سال هاي اول دهه 70 که با تفسير جديد وزارت کار از ماده 7 قانون کار قراردادهاي بدون تاريخ از شمار قرار دادهاي دائمي خارج شدند، در کشور باب شده است. پس از آن وقتي در اولين سال رياست جمهوري محمود احمدي نژاد حقوق پايه کارگران به يکباره 40 درصد افزايش يافت، علاوه بر اخراج نزديک به 320 هزار کارگر، کارفرمايان براي فرار از بيمه کارگران و کاهش تعهدات خود به قرار داده هاي کوتاه تر 6 و 3 ماهه رو آوردند.
براساس آمارهاي رسمي بيش از 85 درصد کارگران شاغل تحت قرار دادهاي موقت کار مي کنند.
اعتراض کارگران
روزنامه سرمايه در همين ارتباط خبر داد که بيش از 5 هزار تن از کارگران شرکت نيشکر هفت تپه از 15 اسفند براي تحقق مطالبات صنفي خود دست به اعتصاب زدند. اعتصاب ابتدا از سوي 1700 تن از کارگران و در اعتراض به عدم پرداخت حقوق آغاز شد اما پس از آن ساير کارگران کارخانه نيز دست از کارکشيدند.
بحران در اين کارخانه توليد شکر در دو سال گذشته و پس از کاهش تعرفه وارداتي و مجوز ورود شکر خارجي از سوي دولت تشديد شد و به دنبال آن کارخانه نيشکر هفت تپه و چندين کارخانه مشابه با بحران مواجه شدند. کارگران اين کارخانه که دو سال گذشته يازده بار اعتصاب کرده اند با برخوردهاي خشونت آميز نيروهاي امنيتي نيز مواجه شده اند. چند ماه قبل 7 تن از فعالان کارگري اين شرکت در جريان اعتصاب بازداشت شدند. علاوه بر فريدون نيکوفر، جليل احمدي، علي نجاتي، نجات دهلي و محمد حيدري، قربانعلي رمضان پور و محمد حيدري مهر، يک خبرنگار به نام ابوالفضل عابديني نيز به دليل انتشار اخبار مربوط به اعتصاب اين کارگران بازداشت شد. بازداشت شدگان مدتي بعد به قرار وثيقه آزاد شدند اما قرار است به اتهام اقدام عليه امنيت محاکمه شوند.
در تهران نيز روز گذشته خبر اعتصاب در کارخانه پارس مينو انتشار يافت. بنابر اين گزارش تمامي 1500 كارگر كارخانه مينوي تهران در اعتراض به آنچه كه تغيير در دريافت حقوق و مطالبات معوقه خوانده اند، دست از کار کشيده و در محوطه كارخانه تجمع كرده اند.
کارگران علت اعتصاب خود را "اعتراض به کاهش چشمگير مطالبات پايان سال و تبعيض در پرداخت برخي مزاياي نقدي" عنوان کرده اند. يک فعال کارگري در اين کارخانه گفته است: "تاكنون بارها به دليل مشكلات كارگري نمايندگان وزارت كار به كارخانه آمده و با آنها مذاكره كردهايم، اما هيچ نتيجهاي حاصل نشده است".
"عدم پرداخت حقوق کارگران" منحصر به کارخانه هاي نيشکر هفت تپه و پارس مينو نيست و بسياري از کارخانه هاي ديگر نيز چنين موقعيت مشابهي دارند. از جمله کارخانه خاور در گيلان است که بيش از 200 کارگر آن طي 10 ماه گذشته حقوق دريافت نکرده اند. به گفته محمد يعقوبي فعال كارگري در گيلان "بحران در اين واحد نساجي در پي واگذاري بدون برنامه کارخانه به بخش خصوصي شدت گرفته و كارخانه هم اكنون بدليل سو مديريت و عدم پايبندي كارفرما به تعهداتش به شخص ديگري واگذار شده است". وي تاکيد کرده: "با وجود واگذاري مجدد، اين کارخانه به دليل نبود مواد اوليه، توليد ندارد و كارگران بدون دريافت حقوق در بلاتكليفي بسر مي برند".
شمار کارگران اخراجي به گفته صاحب نظران امورکارگري بسيار بيشتر از اين آمارهاست اما به دليل سرکوب فعالان کارگري و رسانه هاي نزديک به آنان طي دو سال اخير و ممنوعيت هاي انتشار اين اخبار، رسانه هاي رسمي کشور اخبارکارگران را منتشر نمي کنند.
کارفرمايان دليل اصلي رکود توليدي در کارخانه ها را حجم واردات بسيار کالا و رسوب کردن توليدات داخلي در انبارها و در برخي موارد ناشي از عدم دسترسي به مواد اوليه عنوان مي کنند.
کارگران در اين ميان علاوه بر نقش دولت برخي از کارفرمايان را متهم مي کنند که در قبال دريافت تسهيلات، علاوه بر عدم پرداخت حقوق کارگران در صدد اعلام ورشکستگي و تغيير کاربري کارخانه ها و دستيابي به سودهاي باد آورده هستند.
در ماه هاي اخير اخبار دردناکي از خودکشي کارگران در مناطق مختلف کشور در رسانه ها منتشر شده است. اين اخبار حاکي از آن است که برخي از کارگران تحت فشار اقتصادي ناشي از عدم پرداخت حقوق و شرايط بد زندگي به چنين اقداماتي دست زده اند.
نهادهاي امنيتي و شوراهاي تامين در استان هاي مختلف کشور در صورت بروز هرگونه اعتراض کارگري آن را سرکوب مي کنند. دستکم دو فعال شناخته شده کارگري منصور اسانلو و محمود صالحي از ماه ها پيش بازداشت شده و در زندان به سر مي برند.
خبرگزاري ايلنا که در سال هاي اصلاحات آغاز به کار کرد و بخشي از اخبار اعتراضات کارگران را منتشر مي کرد، اوايل تابستان سال 86 با شکايت هاي مکرر مقامات دولتي توقيف شد و مدير آن مسعود حيدري به دليل انتشار چنين اخباري طي چندين جلسه محاکمه شد
روزآنلاین



